TUỔI BIẾT
BUỒNBA EM KHÔNG HIỂU EM
Gia đ́nh em sang Mỹ mới được ít năm. Em, v́ phải giúp đỡ gia đ́nh nên vừa phải đi học vừa phải đi làm, do đó tiếng Anh của em không được giỏi cho lắm. Mỗi lần ba em đi thăm họ hàng về, cứ nói là em nói tiếng Anh không được giỏi bằng mấy đứa em họ. Vũ nghĩ coi làm sao em b́ được với chúng nó. Chúng nó qua lâu rồi, c̣n em mới sang được 2 năm à! Vả lại c̣n đi làm giúp gia đ́nh nữa. Đi làm về th́ phải đưa tiền cho ba mẹ em, chứ em có giữ đồng nào đâu. Thật ra, em chỉ bị kém Anh văn thôi, chứ các môn khác em đâu đến nỗi tệ. Lúc đầu ba em nói, em c̣n can đảm phấn đấu, nghĩ thời gian sẽ khá hơn. Nhưng riết rồi thấy chán nản và không muốn học nữa. Em bị cảm thấy ư chí bị sút moon, tính kiên nhẫn bị thuyên giảm, th́ làm mà học tiến được. Vũ nghĩ có đúng không?
C.H. Oklahoma city, OK.
Đáp: Trả lời em C.H. miền Oklahoma City,
Rất nhiều bố mẹ VN mắc phải căn bệnh như bố mẹ em đang vướng phải, hay so sánh con cái ḿnh với người khác. Nhất là khi thấy con người khác giỏi hơn con ḿnh th́ không được vui, t́m cách d́m pha, chê bai con ḿnh với ngụ ư đánh vào tự ái con ḿnh cho nó thấy cái “không bằng chị, bằng em” của nó rồi sẽ chịu khó học hơn. Bố mẹ đâu có nhận ra rằng nhiều khi làm như vậy, thay v́ giúp con, lại trở thành hại cho con (Trường hợp CH là 1 điển h́nh).
Đành rằng, học hành cần ganh đua so sánh con người sẽ dễ tiến và chịu khó học hơn, nhưng không v́ vậy rồi bắt buộc con cái đứa nào cũng phải giỏi, xuất sắc hơn người được. Mỗi người đều có những điều hay, điểm dở; những năng khiếu trời cho riêng từng người. Người xuất sắc, giỏi ở điểm này, kẻ ưu tú, ở điểm khác. Đâu phải Joe Montana giỏi football rồi đàn ông ai cũng cần phải chơi football giỏi như ông ta. Hoặc đàn bà ai ai cũng giỏi trở thành thủ tướng như Margaret Thatchet của nước Anh đâu. Đó là chưa kể tới những môi trường, hoàn cảnh giáo dục khác nhau của mỗi người từ lúc c̣n nhỏ cho đến giờ. Người có lợi, điều kiện may mắn được học hành, huấn luyện căn bản từ khi c̣n bé dĩ nhiên phải học dễ dàng và có nhiều cơ hội tiến thân hơn những kẻ bị thiếu thốn đủ mọi mặt. Vũ biết rất nhiều em v́ hoàn cảnh gia đ́nh, đất nước, sự học thiếu căn bản ngay từ nhỏ. Nay trường là một trường chợ mốt trường tỉnh, trường quận, một lớp một thầy dạy 50, 60 học tṛ, th́ giờ đâu và sức lực đâu để thầy cô để ư đến từng học tṛ. Nhiều phụ huynh đă không nhận ra điều này. Thay v́ khuyến khích, cổ vơ con ḿnh học hành phát triển theo năng khiếu, khả năng riêng từng đứa, đem d́m con ḿnh 1 cách tai hại bằng cách đem chúng ra so sánh với những đứa con của người khác đă sinh và lớn lên trong môi trường may mắn hơn. Kinh nghiệm riêng của Lệ Vũ đă gặp nhiều em bỏ dở dang sự học v́ bố mẹ bắt phải học các môn để khi ra trường kiếm được nhiều tiền cho dù chúng không ưa thích và co khả năng về môn đó. Lệ Vũ nghĩ, thật là buồn nếu giáo dục và giá trị của con người được định và đo trên đồng tiền ḿnh kiếm ra. Bố mẹ nếu muốn con cái ḿnh kiếm được nhiều tiền đâu cần phải bắt con cái đi học chi cho cực. Có cách nào giàu nhanh bằng buôn bán?! “Vô thương bất phú”, các cụ chẳng dạy vậy sao?
Lệ Vũ cũng muốn dùng dịp này để đánh tiếng lên dùm các em với một số phụ huynh. Trước khi đem con ḿnh ra so sánh với con người khác, hăy tự nh́n lại bổn phận và hoàn cảnh của gia đ́nh ḿnh, ḿnh đă lo đầy đủ cho con ḿnh tinh thần cũng như vật chất chưa. V́ thế không nên so sánh, phân b́ với họ. Trong mọi hoàn cảnh hăy khuyến khích, cổ vơ con cái ḿnh cố gắng phát triển theo năng khiếu và khả năng của từng đứa. Đừng tự tạo cho con cái, cái mặc cảm thua kém, đầu hàng v́ không được như khác. Các bậc phụ huynh cần nhớ một điều: Con cái không phải là những hố sâu để ḿnh lấp đầy những tham vọng chính ḿnh đă không đạt nổi.
CH thân mến, để giải quyết vấn đề của em. Vũ đề nghị hăy đem câu trả lời này cho bố mẹ em đọc, Vũ tin sau khi học xong, bố mẹ em sẹ thay đổi và không c̣n đem em ra so sánh với những người khác trong họ hàng nữa đâu. Nói không phải để nịnh, nhưng mới sang Mỹ có hai năm được như em là nhất đó. Đừng nản ḷng, thối chí v́ những câu nói, cảm nghĩ của ba mẹ em vừa qua. Ba mẹ không nghĩ xa nên nói vậy thôi chứ thật tâm không có ư chê bai em đâu. Vũ nghĩ những người có ư chí và tâm hồn như em sẽ thành công cho dù hoàn cảnh nào đi nữa. Mon gem vui.
Thân mến.