ĐỨC THÁNH CHA THĂM BA LAN: HÃY ĐỨNG VỮNG TRONG ĐỨC TIN

Nguyễn Tuấn

Trong cuộc công du bốn ngày đến Ba lan, quê hương của vị Chủ chăn tiền nhiệm và cũng là pháo đài vững chắc của Giáo hội Công giáo hiện nay, Đức Thánh Cha Benedictô XVI đã có dịp nhắc lại những giá trị truyền thống tốt đẹp Công giáo giữa những trào lưu thế tục đang nhằm đánh phá và làm lung lay đức tin của người Kitô hữu. Tại thủ đô Warsaw, trước 250 ngàn giáo dân tham dự Thánh lễ giữa trời mưa gió, Đức Thánh Cha kêu gọi người dân Ba lan: “Hãy đứng vững trong đức tin, trao lại cho con cháu niềm tin và làm chứng cho những ân sủng mà các con đã nhận lãnh từ Chúa Thánh Thần trong giai đoạn lịch sử của đất nước chúng con”. Ngài cũng  cảnh cáo các tín hữu về những xúi dục đương thời nhằm giải thích Thánh Kinh theo chiều hướng và ý muốn thế tục.

Khi chọn để thăm viếng nước Ba lan, có lẽ Đức Thánh Cha muốn nhắn nhủ giáo hội toàn cầu về sức mạnh của đức tin và vai trò quan trọng của Giáo hội Công giáo trong sinh hoạt của xã hội con ngưới. Ba lan hiện nay là một nước sùng đạo nhất tại Âu Châu, những Thánh lễ ngày Chúa nhật ở các nhà thờ vẫn đầy người tham dự, và có rất nhiều thanh niên nam nữ vẫn chọn tôn giáo làm ơn gọi cho mình. Giáo hội Công giáo Ba lan đã đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong những tháng năm dài dù bị chế độ Cộng sản kìm kẹp. Giáo hội đã giúp người dân Ba lan giữ gìn được sự đoàn kết và hợp nhất để cuối cùng đạt được ước mơ tự do dân chủ cho đất nước Ba lan. Từ thủ đô Warsaw đến Giáo phận Krakow và tại Wadovice, sinh quán của vị tiền nhiệm mến yêu Gioan Phaolô II, Đức Thánh Cha Benedicto XVI với sứ điệp giữ vững đức tin, đã muốn khuyến khích và ủng hộ người Công giáo Ba lan rằng truyền thống đức tin sâu đậm có thể phát triển bất kể những áp lực nào của các trào lưu thế tục.

Khi hội kiến với các Giáo sĩ và tu sĩ, Đức Thánh Cha đã khẳng định vai trò của một Linh mục như sau: “Người linh mục không được yêu cầu trở nên một chuyên gia kinh tế, kiến trúc hay chính trị mà được kỳ vọng trở thành một chuyên gia trong đời sống tâm linh”. Ngài khẩn thiết kêu gọi các Linh mục và nữ tu tại đền thờ Jasna Gora hãy rao truyền Lời Chúa một cách trưởng thành, đừng quá ấu trĩ hay mang tính gây hấn vì nếu kẻ rao truyền không lôi cuốn được người nghe thì sứ điệp của họ sẽ chẳng mang một ý nghĩa gì cả.

Về sự bất đồng ý kiến giữa những quan điểm truyền thống với những nhận thức có tính cấp tiến về ý thức tội lỗi của chủ nghĩa thế tục Tây phương trong các vấn đề hôn nhân đồng tính hay tự do phá thai, sự thách đố lớn cho các nhà truyền giáo Ba lan hiện nay, theo lời ông Hanna Suchocka, nguyên Thủ tướng, hiện là đại sứ Ba lan tại Tòa Thánh là “phải giảng dạy những giá trị Kitô giáo bằng những ngôn ngữ hiện đại, nhờ đó người Ba lan có thể chứng tỏ những gía trị tốt đẹp này vẫn được duy trì trong thế giới hiện đại”.

Đối với giới trẻ Ba lan tụ tập tại Krakow, Đức Thánh Cha lập lại sứ điệp. “Đứng vững trong đức tin” để khuyên nhủ rằng họ vẫn có thể cống hiến đời sống cho Đức Kitô cho dù bị kẻ khác chê cười. Ngài nói: “Thật là dễ dàng xây dựng cuộc đời trên đống cát của quan điểm thế tục, nhưng đó không phải là cách chắc chắn. Các con đừng sợ hãi gì khi dựa vào Chúa Kitô! Hãy trông cậy nơi Người như là nền tảng cho đời sống các con”.

Cao điểm cuộc công du của Đức Thánh Cha là khi Ngài đến trại tập trung Auschwitz vào ngày Chúa nhật. Tại lò sát sinh này, trên một triệu năm trăm ngàn người, đa số là người Do thái bị Đức quốc xã giết chết khi quân đội Đức chiếm đóng Ba lan trong thời Đệ nhị thế chiến. Thật là khó xử cho Ngài là một Kitô hữu, một vị Giáo hoàng và cũng là một người Đức phải bước chân đến nơi này: Là người Đức, Ngài là con cháu của những người đã gây ra cuộc thảm sát (holocaust) 6 triệu người Do thái; là một người Công giáo, Ngài thuộc vào một Giáo hội bị nghi ngờ đã làm ngơ trước cuộc thảm sát; là một Giáo hoàng; Ngài là người có thẩm quyền trả lời câu hỏi chưa hề được giải đáp, “Tại sao Thiên Chúa để sự việc này xảy ra?”

Đứng trước bức tường xử bắn các nạn nhân (Wall of Death), Đức Thánh Cha nói:  “Tại một chỗ như nơi này, ngôn ngữ không thể nói lên được gì. Cuối cùng chỉ là một sự im lặng đáng sợ - sự im lặng của tâm hồn thở than với Thiên Chúa: Tại sao, Chúa ơi, sao Ngài chẳng trả lời?” Và khi tiếp kiến khoảng 30 người sống sót sau cuộc thảm sát Ngài kêu gọi: “hãy để cho sự im lặng của chúng ta trở nên những lời cầu xin được tha thứ và hòa giải, cầu xin Thiên Chúa hằng hữu đừng bao giờ để việc này xảy ra nữa”.

Một số các nạn nhân sống sót có dịp kể lại nỗi kinh hoàng của họ trong hoàn cảnh chờ đến phiên bị giết. Bà Zofia Lys một thiếu nữ Công giáo bị giam trong trại kể rằng bà đã chứng kiến một bé gái 5 tuổi bị lính Đức giựt khỏi tay người mẹ và bắn chết chỉ vì em khóc và nhiều người trẻ tuổi bị xô xuống hố và bị đốt cháy. “Tôi mất mẹ, mất cha, mất các anh em tôi...”, bà nói “chúng tôi phải nói cho thế giới biết là chúng tôi đang chết dần chết mòn”.

Đức Thánh Cha cũng đến trại giam số 11, thăm căn hầm phủ đầy bồ hóng nơi giam Linh mục Maximilian Kolbe, người đã chịu chết thay cho một tù nhân khác vì người này còn có gia đình. Cha Kolbe đã được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II phong thánh vào năm 1982, người bạn tù của Cha Kolbe và cả gia đình của ông cũng hiện diện trong buổi lễ phong Thánh.

Sau cuộc công du bốn ngày đến Ba lan với nhiều lần kêu gọi giữ vững đức tin, xóa bỏ hận thù để yêu thương và tha thứ cho nhau, Đức Thánh Cha kết thúc: “Lạy Chúa, một con tim luôn tìm kiếm sự chống đối chẳng thể hiểu Ngài. Một tâm hồn mang đầy bạo lực cũng không thể hiểu Ngài. Mong sao những người sống hòa thuận với nhau tiếp tục được sống trong hòa bình. Và mong sao những người sống trong sự  xung đột sẽ được gỉai hòa với nhau”.